KÖRPƏLƏRİN DİLİ

Həmişə məni maraqlandırıbdır. Qohum adlarındakı cütləşmələr, kökənlərindəki qəyrimüəyyənlik, ən əhəmiyyəti isə, o biri dillərlə birbirinə olan oxşarlıqları...

baba, bəbə, bibi, dədə, kəkə, nənə, ana, ata, aba, ağa, əcə, əçi, çiçi...

Bu nitq hissələrinin şəkilçisi, kökü filan yoxdur. Elə öz başlarına kök kəlmədilər. Bu kökləri yaradanlarsa körpələrdir. Körpələrin ağzından çıxan ilk nitq hissələri necə olubdur da, böyüklərincə qəbul edilibdir, doğrudan da maraqlı mövzüdür.

Bu kəlmələrə o biri millətlərdə də təsadüf gələ bilərsiniz amma həç kəs həç kəsdən göçürmüyübdür.

Alman dili : mama (ana), papa (ata), neun (nənə)
Alban dili : mamaja (ana), babai (ata), nente (nənə)
Fransız dili : mere (ana), pere (ata), neuf (nənə)
İngilis dili : mam, mama (ana), papa (ata), nana (nənə),
Əskimos dilləri : aana, nana (ana), aata (ata)

Əskimos dillərindəki oxşarlıq insanı təəccüpləndirsə də, bunların Türk mənşəli olduğunu demək olmaz. Əslində heç bir dil üçün demək düz olmaz. Çünki, hər bir körpə bala dodaqlanan səsləri, deməli b-m-p nitq hissələrini doğulandan sonra deməkdədir. Yekəldikçə də anası-atası ne öyrədirsə onu öyrənir və millətlər arası fərqliləşmə yaranır.

Ümumiyyətlə Türkcədə birinci dərəcədən qohum adlarında körpə dili hökm etməkdədir. "Görümcə, qayınço, qayınbaba, qayınata, qayınana" kimi kəlmələri isə böyüklər yaradıbdır. Körpə haradan anlasın bələ mərfumları? Anlasa onlara da kəlmələr tapardı. Bundan həç şüphəm yoxdur. O birisi dillərdə bu hökmdən söz eləmək mömkün dəyil. Ümumiyyətlə böyüklərin yaratdığı kəlmələrdən istifadə edilir.

Elavə olaraq məmə kəlməsi var. İngilislər mamma diyərkən, Estoniya dilində meme adlanır.

Kaka kəlməsi də beynəlmiləl sayıla bilər. Fars dilində kak, Yunan dilində kaka, Erməni dilində kak, Latin və Fransız dilində kaka adlanır.

Üsttə deyilən kəlmələrə elavə olaraq : cici, bıcı bıcı, ınga, dəhdəh, pipi, ququ, popo, aqu ququ kimi nitq hissələri deyilə bilər.

Belə bir nəticəyə varmaq olar: Tək həcanı təkrarlayaraq kəlmə yaratmaq.